Rutte zegt dat hij de nucleaire dreiging van Rusland tegen Kaliningrad niet serieus neemt

Het Kremlin bevestigde woensdag dat Rusland de NAVO een waarschuwing had gestuurd in verband met de enclaves van Kaliningrad. Woordvoerder Dmitri Peskov van het Kremlin zei dat deze bedoeld was om "heetten hoofden in Europa" te herinneren aan de positie van Moskou. NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte bagatelliseerde de waarschuwing dezelfde dag tijdens een defensietop van Euronews in Brussel. Hij zei dat de alliantie geen onmiddellijk gevaar loopt en beschuldigde Rusland ervan de aandacht te willen afleiden van tegenslagen in Oekraïne.

Rutte zei dat de dreigingsbeoordeling van de NAVO niet is veranderd ten opzichte van de recente weken en maanden, en dat de alliantie zich al lang heeft voorbereid op dit soort scenario's en in staat blijft om elk deel van het grondgebied van de leden te verdedigen.

Zijn opmerkingen kwamen nadat de Russische ambassade in België een formele waarschuwing naar de NAVO had gestuurd dat Moskou elk middel tot zijn beschikking, inclusief kernwapens, zou gebruiken om te voorkomen dat de alliantie Kaliningrad zou afsnijden van de rest van het Russische grondgebied. Rutte weigerde in detail te treden over de inhoud van de brief en zei dat het aan Rusland is om die openbaar te maken. NAVO-woordvoerder Allison Hart bevestigde dat de alliantie een schriftelijke reactie heeft gestuurd, waarin staat dat de NAVO een defensieve alliantie is en dat geen van haar activiteiten een risico vormt voor Rusland.

Russische ambassades in ten minste drie Europese landen hebben de afgelopen dagen soortgelijke verklaringen gepubliceerd, waarin de NAVO ervan wordt beschuldigd de spanningen op te voeren door middel van militaire oefeningen en scenario's met betrekking tot Kaliningrad, zo berichtte Die Presse. Een hoge Europese defensiefunctionaris noemde de waarschuwing serieus en zei dat dit de eerste dergelijke dreiging van Moskou sinds de Koude Oorlog is, aldus Reuters; een NAVO-diplomaat omschreef het als een Russische poging tot intimidatie.

Een NAVO-diplomaat die op de hoogte was gebracht van de Russische brief, omschreef deze als typische Russische propaganda die bedoeld is om de geallieerde publieke opinie te intimideren zodat deze de steun aan Oekraïne laat vallen, terwijl de schuld van elke eskalatie in de schoenen van de NAVO wordt geschoven. Een tweede diplomaat van de alliantie zei dat Rusland geneigd is zijn retorische geweld te versnellen wanneer het de meeste schuld heeft of terrein verliest.

De Bulgaarse president Rumen Radev, die eveneens sprak op de top, riep op tot een Europese dialoog met Rusland om een nucleaire aanval te voorkomen, terwijl hij de retoriek van het Kremlin afwees. Hij zei dat Rusland geneigd zou kunnen zijn om de zogenaamde nucleaire kaart te trekken als het zich in de nauw gedreven voelt. EU-commissaris voor Defensie Andrius Kubilius verwierp die benadering en waarschuwde dat dialoog Poetin juist zou kunnen bemoedigen en Oekraïne zou kunnen ondermijnen. Hij voegde eraan toe dat het standpunt van Rusland onveranderd is en dat Oekraïne moet capituleren.

Rutte riep Rusland op om te stoppen met wat hij bestempelde als weinig behulpzame nucleaire retoriek en om zijn oorlog tegen Oekraïne te staken, die hij omschreef als niet-uitgelokte agressie. Hij verwierp elk vooruitzicht op een echte nucleaire eskalatie tegen de Baltische staten, met het argument dat de Russische president Vladimir Poetin geen weg heeft om de alliantie militair te verslaan. Ook zei hij dat elke Russische actie tegen Finland, Polen of een ander NAVO-land zou worden voorafgegaan door een militaire opbouw.

Rutte schatte de Russische verliezen op het slagveld op zo'n 43.000 militairen per maand, gedood of zwaargewond, en zei dat de militaire positie van Oekraïne aanzienlijk was verbeterd vergeleken met een jaar eerder doordat de westerse steun aanhield. Afzonderlijk vertelde hij aan Interfax dat hij verwacht dat door de VS geleide diplomatie uiteindelijk zal leiden tot een regeling voor de oorlog, hoewel hij niet kon zeggen of dat nog voor de winter zou gebeuren. Hij voegde eraan toe dat het sluiten van een akkoord compromissen van beide kanten vereist en dat Poetin tot dusver niet bereid lijkt dat te doen. Rusland is ook van plan om zijn defensie-uitgaven volgend jaar fors te verhogen om de oorlog vol te houden, volgens een ontwerpbegroting die binnenkort aan het parlement wordt voorgelegd.