Rosja żąda, aby Finlandia wystąpiła z NATO jako część warunków pokoju w Ukrainie, Helsinki mówią „nie”
„Bild” i „The New York Times” poinformowały o szeroko zakrojonych żądaniach Rosji, obejmujących wyjście Finlandii z NATO i wycofanie się do linii z 1997 roku; Helsinki nazwały to żądanie nienegocjowalnym.
Aktualizacja ·
Rzecznik Kremla Pieskov bezpośrednio zaprzecza, jakoby Rosja domagała się od Finlandii wystąpienia z NATO, nazywając to twierdzenie nieprawdą.
Przetłumaczono automatycznie z angielskiego oryginału; wersja angielska jest wiążąca.
Rosja zażądała, aby Finlandia wystąpiła z NATO, a sojusz wycofał swoje bazy z państw bałtyckich jako część proponowanego porozumienia kończącego wojnę w Ukrainie – podała 13 listopada niemiecka gazeta „Bild”, powołując się na listę żądań przekazaną europejskim partnerom podczas rozmów w Abu Zabi.
Według „Bilda” plan zakłada również uznanie rosyjskiej kontroli nad całym Donbasem, gwarancję, że Ukraina nigdy nie wstąpi do NATO, demilitaryzację ukraińskich portów w Odessie i Mikołajowie, specjalny status prawny języka rosyjskiego w Ukrainie oraz podział Mołdawii na trzy części, co otworzyłoby drogę do referendów w sprawie niepodległości Naddniestrza i Gagauzji.
„The New York Times” poinformował niezależnie, że widział rosyjski dokument z 10 listopada, który był rozpowszechniany podczas rozmów w Abu Zabi i powtarzał żądania wysunięte po raz pierwszy przez Moskwę w grudniu 2021 roku: wycofanie wojsk NATO z państw, które dołączyły do sojuszu po 1997 roku, w tym Polski i państw bałtyckich, zakaz dalszego rozszerzania NATO, zaprzestanie wszelkiej działalności wojskowej w całej Ukrainie, Europie Wschodniej, na Południowym Kaukazie i w Azji Centralnej, zakończenie ustaleń NATO w sprawie podziału broni jądrowej oraz zakaz używania przez Francję i Wielką Brytanię ich własnej broni nuklearnej do obrony innych europejskich sojuszników. Dokument zatrzymałby również zachodnią pomoc wojskową dla Ukrainy i pozwoliłby Kijowowi dołączyć do UE tylko pod warunkiem pozostania poza unijną polityką obronną.
W zamian Rosja ma oferować wycofanie broni jądrowej i pocisków średniego zasięgu z Białorusi oraz wycofanie swoich wojsk z Naddniestrza, jeśli Mołdawia zobowiąże się do neutralności wojskowej. Odrębna propozycja, o której poinformował rumuński portal G4Media za pośrednictwem rosyjskiego radia państwowego Echo Moskwy, wysuwa pomysł „klubu” złożonego z pięciu lub sześciu państw NATO mogących wetować przyszłe wnioski o członkostwo, wymieniając Ukrainę, Mołdawię, Gruzję i Armenię; wysoki rangą urzędnik rosyjskiego MSZ Aleksiej Drobinin poruszył również kwestię dwustronnych paktów o nieagresji z głównymi członkami NATO.
Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow wydał dwa odrębne komentarze na temat tych żądań. Powiedział, że ustne zachodnie zapewnienia, iż NATO nie będzie rozszerzać się na wschód, to za mało, i zażądał przelania tego na papier, mówiąc w rosyjskiej telewizji państwowej Pierwyj Kanał, że NATO rozszerzyło się już pięć lub sześć razy pomimo wcześniejszych obietnic. W osobnym oświadczeniu Pieskow zaprzeczył, jakoby Rosja domagała się konkretnie od Finlandii wystąpienia z NATO, mówiąc dziennikarzom: „Nic o tym nie wiem... na pewno nie było to przedmiotem dyskusji” – podają agencja Interfax i „Kyiv Post”.
Fiński minister obrony Antti Häkkänen odrzucił żądanie wobec Finlandii wprost, nazywając je oburzającym i stwierdzając, że członkostwo Finlandii w NATO nie podlega negocjacjom – podał fiński nadawca Yle. Minister spraw zagranicznych Elina Valtonen oświadczyła, że decyzja o członkostwie Finlandii należy wyłącznie do Finlandii i NATO. Ambasador Francji w Rosji Nicolas de Rivière określił żądanie bezpieczeństwa Moskwy jako uzasadnione, zaznaczając jednocześnie, że Ukraina również potrzebuje gwarancji – wynika z wywiadu, o którym poinformował „Kyiv Post”.
Rzecznik rządu Mołdawii Dumitru Ciorici odrzucił doniesienia o żądaniach dotyczących jego kraju, nazywając je taktyką zastraszania i prowokacjami ze strony Moskwy, i podkreślił, że Kiszyniów nadal koncentruje się na reformach na drodze do UE.
Rosyjskie MSZ za pośrednictwem rzecznik Marii Zacharowej zaprzeczyło doniesieniom „Bilda” – podała agencja ANSA. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz podczas szczytu Europejskiej Wspólnoty Politycznej w Dublinie oświadczył, że Europa nie musi negocjować nowej architektury bezpieczeństwa z Rosją, ponieważ taka już istnieje, i oskarżył Moskwę o podważanie aktów helsińskich z 1975 roku, które pozwalają krajom na wybór własnych sojuszy. Premier Kanady Mark Carney powiedział na tym samym szczycie, że o architekturze bezpieczeństwa wolnej Europy zdecydują Europa i NATO, a nie Rosja.
Putin powtórzył własne stanowisko, gdy spotkał się w czwartek na Kremlu z amerykańskimi wysłannikami Steve'em Witkoffem i Jaredem Kushnerem, dwa dni po tym, jak delegacje rosyjska, ukraińska i amerykańska przeprowadziły rozmowy w Abu Zabi. Powiedział, że wszelkie obce wojska rozmieszczone w Ukrainie po wojnie będą traktowane jako prawomocne cele wojskowe, odrzucił zdemilitaryzowane strefy buforowe między siłami rosyjskimi a ukraińskimi i stwierdził, że granica państwowa powinna być jedyną linią demarkacyjną. Instytut Studiów nad Wojną (ISW) ocenił, że potwierdza to żądanie Moskwy dotyczące pełnej kontroli nad obwodami donieckim, ługańskim, chersońskim i zaporoskim w Ukrainie, w tym obszarami, których siły rosyjskie nigdy nie zdobyły. Doradca Kremla Władimir Miedinski oświadczył, że Rosja odrzuci wszelkie wymiany terytorialne i będzie nadal poszerzać swoją strefę bezpieczeństwa w obwodach sumskim i charkowskim w Ukrainie. Witkoff i Kushner udali się tego wieczoru do Dublina na oddzielne rozmowy z Zełenskim.
Co wiemy
- Dziennik Bild podał, że rosyjskie żądania obejmują wystąpienie Finlandii z NATO, usunięcie baz NATO z państw bałtyckich, rosyjską kontrolę nad całym Donbasem, demilitaryzację Odesy i Mikołajowa oraz podział Mołdawii na trzy części.
- The New York Times poinformował o osobnym rosyjskim dokumencie powtarzającym żądania Moskwy z grudnia 2021 roku, w tym wycofanie NATO do linii z 1997 roku oraz wstrzymanie zachodniej pomocy wojskowej dla Ukrainy.
- Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskov zaprzeczył, jakoby Rosja domagała się konkretnie od stamtąd wystąpienia Finlandii z NATO, jednocześnie żądając pisemnych gwarancji o nierozszerzaniu sojuszu.
- Rząd Mołdawii odrzucił doniesienia o żądaniach wobec Mołdawii, nazywając je rosyjskimi „taktikami zastraszania i prowokacjami”
- Ministrowie Finlandii odrzucili żądanie wyjścia z NATO jako niepodlegające negocjacjom; rosyjskie MSZ za pośrednictwem Marii Zacharowej zaprzeczyło szerszym doniesieniom gazety Bild.
- Putin oświadczył wysłannikom USA, że wszelkie obce wojska w powojennej Ukrainie byłyby prawnymi celami, i odrzucił strefy zdemilitaryzowane; doradca Kremla Miediński stwierdził, że Rosja będzie nadal rozszerzać się na obwody sumski i charkowski.
Jeszcze niepotwierdzone
- Pełna lista żądań przypisywanych Rosji nie została potwierdzona przez rosyjskich ani europejskich urzędników, a rosyjskie MSZ oraz Kreml zaprzeczyły kluczowym elementom doniesień dziennika Bild.
Dlaczego to ważne dla Europy
Finlandia dzieli z Rosją granicę o długości 1340 km, a jej przystąpienie do NATO było jedną z najjaskrawszych zmian w bezpieczeństwie europejskim od początku inwazji na Ukrainę. Wiele żądań podawanych przez Bild i The New York Times nawiązuje do projektów traktatów opublikowanych przez Rosję w grudniu 2021 roku, na kilka tygodni przed inwazją na Ukrainę, co pokazuje, jak daleko wstępne stanowiska Moskwy w rozmowach pokojowych wykraczają poza samą Ukrainę – sięgając rozmiarów NATO, rozmieszczeń sił i porozumień nuklearnych w całej Europie. Ciągłe odrzucanie przez Rosję jakiejkolwiek zdemilitaryzowanej strefy buforowej oraz jej upieranie się przy pełnej kontroli nad czterema częściowo okupowanymi ukraińskimi regionami, na co wskazuje Instytut Studiów nad Wojną, pokazuje, że jej żądania na polu bitwy nie złagodniały pomimo przyspieszenia procesu dyplomatycznego.
Aktualizacje
Rzecznik Kremla Pieskov bezpośrednio zaprzecza, jakoby Rosja domagała się od Finlandii wystąpienia z NATO, nazywając to twierdzenie nieprawdą.
Jak podaje NYT, wyciek rosyjskiego dokumentu ma rzekomo ożywić żądanie Moskwy z 2021 roku dotyczące powrotu NATO do granic z 1997 roku.
Przecieki dotyczące rosyjskiego planu obejmują również demilitaryzację ukraińskich portów w Odesie i Mikołajowie oraz umowę o żegludze na Morzu Czarnym.
Pierwsza publikacja.
Źródła
- Adnkronos: La Russia vuole il ritiro della Finlandia dalla Nato, Helsinki: "Un oltraggio, questione assolutamente non negoziabile"
- Digi24: Reacția Finlandei, după ce Rusia a condiționat un acord de pace cu Ucraina de retragerea sa din NATO
- TVP Info: Kreml zażądał wyjścia Finlandii z NATO? Helsinki reagują na doniesienia
- WP Wiadomości: Rosja chce wyjścia Finlandii z NATO? Ostra reakcja Helsinek
- ANSA: 'Putin vuole Helsinki fuori dalla Nato'. Merz agli Usa: 'Basta sorprese'
Pytania i odpowiedzi
- Czego według doniesień Rosja żąda w sprawie Finlandii i Ukrainy?
- Według dzienników Bild i The New York Times Rosja chce między innymi wyjścia Finlandii z NATO, demilitaryzacji ukraińskich portów w Odesie i Mikołajowie oraz wycofania NATO do pozycji z 1997 roku.
- Jak zareagowała Finlandia i inne rządy?
- Fińscy ministrowie odrzucili żądanie wyjścia z NATO jako niepodlegające negocjacjom, rząd Mołdawii uznał żądania dotyczące Mołdawii za taktykę zastraszania, a sam Kreml zaprzeczył, jakoby kiedykolwiek domagał się od Finlandii wystąpienia z NATO.
- Jakie jest stanowisko Rosji na samym polu bitwy?
- Putin oświadczył wysłannikom USA, że wszelkie obce wojska rozmieszczone na Ukrainie po wojnie byłyby traktowane jako uzasadnione cele wojskowe, i odrzucił propozycje dotyczące stref zdemilitaryzowanych między siłami rosyjskimi a ukraińskimi.
